Mindfulness als programma tegen stress, angst en depressie

 

Mindfulness is inmiddels over de gehele wereld bekend als een effectief programma tegen stress en de gevolgen daarvan zoals angsten en depressie.

 

Wat is Mindfulness en wat houdt het in? Om deze vraag te beantwoorden heb ik  een 8 weken durend trainingsprogramma gevolgd in het (oude) klooster Mariadal, bij Stichting het Ven in Venlo. De training wordt gegeven door Karin Heijster en Leen Hermkens).

 

 

 

Aanvullende informatie is gehaald uit de boeken; ‘Honderd lessen in Mindfulness’ van Jon Kabat-Zinn, ‘Mindfulness leven in de maalstroom van Edel Maex en uit het werkboek van de training bij ‘Het Ven’. Dit werkboek wordt beschikbaar gesteld door de Radboud Universiteit (Mindfulness Centrum) Nijmegen.

 

 

 

Een korte historie over de oorsprong van Mindfulness;

 

de bron ligt bij de Vietnamese Boeddhistische monnik, Zenleraar, vredesactivist, banneling en dichter Thich Nhat Hanh. Hij hielp de Vietnamese bevolking tijdens de Vietnam oorlog door het organiseren van grootschalige hulpacties in de door bombardementen verwoeste dorpen.

 

Hij was het die de term Mindfulness introduceerde als begrip voor ‘Leven in Aandacht’.

 

 

 

Zijn ideologie werd overgenomen door Jon Kabat-Zinn, die de Mindfulness uit zijn boeddhistische context haalde en het aanpaste en bruikbaar maakte voor psycho therapeutische stressreductieprogramma’s. Deze worden inmiddels wereldwijd gebruikt in de (Westerse) psychologie en psychiatrie.

 

 

 

Het is Edel Maex, de Belgische psychiater die de Mindfulness training in onze regionen als effectief middel tegen stress heeft geïntroduceerd. Hij was eigenlijk op zoek naar een vorm van meditatie om de stress van zijn dagelijkse werk te kunnen ‘verwerken’. Via de Zenmeditatie kwam hij terecht bij de Mindfulness.

 

 

 

Wat maakt Mindfulness nou eigenlijk tot het succes wat het is?

 

Als je bezig bent met Mindfulness leer je hoe je denkt, wat je voelt in bepaalde situaties, waar je dat voelt. Het werkt op je cognitieve systeem; datgene wat je denkt, hoe je situaties inschat.

 

 

 

In de Mindfulness is inmiddels over de gehele wereld bekend als een effectief programma tegen trainingen worden verschillende meditaties geoefend; de lichaamsscan, de zitscan, de loopmeditatie en yoga.

 

Er zijn ook kortdurende meditaties en oefeningen om dagelijkse bezigheden in aandacht uit te voeren. Omdat er verschillende vormen van meditatie zijn en verschillen in tijdsduur is er voor iedereen wel een passende vorm. Zo kun je de vorm kiezen die het best bij jou past.

 

En dat mag in de Mindfulness; het is zoals het is en het mag zijn zoals het is…

 

 

 

Er is steeds aandacht voor de ademhaling, voor je gedachten en voor het gewaarworden van lichamelijke sensaties. Op die manier wordt je je bewust van welke patronen van gedachten en gevoelens zich het meest bij jou aandienen.   

 

Je houdt een logboek bij. Met prettige gebeurtenissen en ook met onprettige gebeurtenissen. Hierbij wordt gekeken naar het effect van die gebeurtenissen op je gedachten en je gevoel.

 

 

 

Er zijn bewegingsoefeningen met aandacht. Het doel is; het vergroten van je flexibiliteit, het leren kennen van je grenzen, om fitter te worden en om meer in balans te raken.

 

 

 

In elke training wordt een onderwerp behandelt. Bijvoorbeeld; over die dingen die we doen zonder erbij na te denken; vaak zitten we met onze gedachten vast in een gebeurtenis uit het verleden of misschien zelfs in de toekomst.

 

Als we met onze gedachten vast zitten in een gebeurtenis uit het verleden is de kans groot dat we onbewust steeds dezelfde patronen van gedachten, gevoelens en handelen in gang zetten. We laten ons dan vaak meeslepen door gedachten, gevoelens en emoties. We krijgen daardoor een beperkt beeld van wat we ervaren.

 

 

 

Zo is er ook de voordurende stroom aan oordelen en reacties die vanuit je eigen ervaringen komen en die je op alles loslaat. Vaak doe je dit ook bij mensen; Je kunt je afvragen of je iemand met frisse ogen bekijkt, of kijk je door een sluier van verwachtingen?

 

Het zijn dus automatische reacties, waar we ons meestal niet eens van bewust zijn, en die totaal niet objectief zijn.

 

Het is belangrijk dat je deze situaties als oordelend leert (h)erkennen en herinner jezelf dat dit bewustzijnstraining is, waarbij je je oordelen in de ijskast zet en datgene wat er in je geest opkomt alleen maar observeert.

 

 

 

Ons gedrag wordt vaak gestuurd door onze gedachten en overtuigingen. Vaak sturen we in een bepaalde richting, omdat we denken te weten wat er al is. Als je je niet laat beïnvloeden door de mening of gedachten die je al hebt. Wat zie je werkelijk?

 

Zie jij een bepaalde persoon namelijk zoals die echt is of zie jij de afspiegeling van je eigen gedachten over deze persoon?

 

 

 

Werken aan de ademhaling en hartcoherentie brengt het lichaam in balans (zie ook mijn e-boek over burnout). Je kunt je ademhaling gebruiken als anker om tot rust te komen en om stabiliteit te brengen in je lichaam en in je geest.

 

Werken met de ademhaling is een prachtig instrument om in het nu te komen.

 

 

 

Ons dagelijkse leven wordt meestal bepaald door de doe-modus. We zijn vaak bezig met de dingen zo in te richten zoals wij denken dat ze zouden moeten zijn; je probeert het zo te buigen als jij het graag zou willen hebben. En op zich is daar niets mis mee. Behalve als dit te krampachtig wordt en je slachtoffer wordt van je eigen verlangen om de omstandigheden te beïnvloeden.

 

 

 

In de ZIJN-modus wil je niet dat er iets moet gebeuren, dat er iets moet veranderen of dat er iets opgelost moet worden. Het is een houding van aandachtig zijn; we geven doelbewust aandacht aan de dingen zoals ze zijn, zonder te oordelen.

 

 

 

Moeilijke en lastige dingen horen bij een mensenleven. De manier waarop we daarmee omgaan bepaalt in grote mate of deze dingen je leven gaan beheersen of niet.

 

Door je bewust te worden van je gedachten en gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen die door deze ervaringen worden opgewekt, heb je de mogelijkheid er beter op te reageren.

 

 

 

De basisrichtlijn bij het beoefenen van Mindfulness is je bewust te worden van wat er bij jou overheerst in een willekeurige ervaring; waar gaat jouw aandacht naar toe? Naar je gedachten? Welke gedachten? Naar je gevoel? Welk gevoel? Of naar een lichamelijke gewaarwording? Waar en wat?

 

 

 

Vervolgens kun je opmerken hoe je hier mee omgaat; sta je er op een afwijzende manier tegenover, dan is de kans groot dat je deze gedachte of gevoel probeert weg te duwen of te omzeilen. Beter is het deze gedachte, of gevoel, of lichamelijke gewaarwording te accepteren en ruimte geven. Het aanvaarden hiervan is een eerste stap tot bewustwording.

 

 

 

In de Mindfulness wordt speciaal aandacht geschonken aan de oorzaken van psychische stress, zoals de cognitieve stressreacties. Dit is stress die je zelf oproept door constant kritische gedachten over jezelf te hebben, je zorgen te maken, te piekeren en te tobben.

 

Het zijn deze gedachten die je door middel van de meditatietraining een halt kunt toeroepen.

 

In mijn e-boek over burnout heb ik een schema verwerkt waarin je in kunt vullen hoe jij een bepaalde stresssituatie verwerkt.

 

 

 

Als je je bewust bent van wat er binnenin bij jou gebeurt dan heb je de keuze om op stress te reageren zoals jij dat wilt. Op het moment dat je je bewust wordt dat er een stresssituatie aan de gang is, heb je de aanpak al veranderd, want je reageert niet meer onbewust!

 

Door de training in Mindfulness kun je je bewust worden van de situatie, je kunt dan kalm blijven, waardoor je kunt kiezen hoe je zult gaan reageren. Deze rust en het vertrouwen daarin maken je handelen sterk en betrouwbaar.

 

 

 

Het ontwikkelen van vertrouwen en jezelf en in je gevoelens is een alles omvattend onderdeel van de training. Dat betekent niet dat je nooit iets fout ‘mag’ doen. Nee, het gaat erom dat je jezelf accepteert ook met je fouten.

 

Hoe meer vertrouwen je ontwikkelt in jezelf des te meer zul je anderen kunnen vertrouwen.

 

 

 

Als mensen ons stress bezorgen kunnen wijzelf een groot aandeel hebben in die stress. Deze stress ontstaat namelijk door de manier hoe jij tegen deze situatie aankijkt. Het is belangrijk dat je hier over nadenkt en bewust bent van je eigen percepties, gedachten, gevoelens en gedrag.

 

 

 

We reageren onbewust met een vorm van vecht- of vluchtgedrag, waardoor het er niet beter op wordt. Als we kalm en oplettend reageren in een conflictsituatie heb je de mogelijkheid om de zaak anders te bezien; je kunt een ander standpunt innemen waardoor het conflict verdwijnt.

 

 

 

De dingen zien zoals ze in het heden zijn en waarom zou je het niet als zodanig accepteren?

 

Vaak accepteren we pas iets als we er eerst heel lang afwijzend naar hebben gedaan, of het hebben ontkend, of weggestopt.

 

Dit ontkennen en afwijzen en wegstoppen kost heel veel energie en die kunnen we beter voor leukere dingen gebruiken, toch?

 

 

 

 

 

Download E-book

Vul onderstaande gegevens in en download gratis het E-Boek!

Opmerking: De met * gemarkeerde velden zijn verplicht.

Volg ons op...

Facebook:

Google +:


Actualiteiten

Accepteren en loslaten
>> meer lezen

Positieve Gezondheid
>> meer lezen

Luisteren naar kinderen
>> meer lezen

Werken aan je relatie
>> meer lezen

ACT en Defusie
>> meer lezen

Mindfulness als programma tegen stress, angst en depressie
>> meer lezen

De ademhaling
>> meer lezen

Pesten op school    (48 antipestmethoden afgekeurd!)
>> meer lezen

Nogmaals over Vitamine D
>> meer lezen

YOGA en MINDFULNESS,  A SENSE OF………WEEKEND
>> meer lezen

Hoe kan ik beter leren?
>> meer lezen

De Winterdip; Wat kun je doen tegen de winterdip(depressie)?
>> meer lezen

Praktische handleiding voor een eerste toepassing van Cognitieve Mindfulness Priming Therapie (CMPT)
>> meer lezen

Hoe kun je beter leren slapen?
>> meer lezen

De PRI: Past Reality Integration Therapy
>> meer lezen

Hoe mindful eet u?
>> meer lezen